Татьяна Артемьева: «Хаһыат бар дьоҥҥо күүтүүлээх»

Татьяна Артемьева, уопсастыбанньык, кыраайы үөрэтээччи, педагогическай үлэ бэтэрээнэ. Майа

‒ Саха дьоно суруктаныахпытыттан хаһыаттан иитиллэн таҕыстыбыт. Хаһыат баар буолан, илиинэн тутан-хабан, хараҕынан көрөн-истэн олохпутун оҥосторбутугар тирэх ылабыт, үтүөҕэ-кэрэҕэ тардыһабыт. Хаһыат ‒ олох учебнига диэн өйдөбүллээхпит, билиини сомсобут. Хаһан эрэ сүүрбэһис үйэ саҕаланыыта саха норуотун үөрэхтээһин, саха интэлигиэнсийэтэ икки балаһалаах тэттик хаһыаттан саҕаланнаҕа.

Хаһыат эрэдээксийэтэ норуот интэриэһин көмүскүүр былаас буолара. Араас тиэмэҕэ, тыын боппуруостарга «Төгүрүк остуоллары» тэрийэрэ, ырытыһаллара, хаһыакка дьүүллэнэн тахсыы кутталлаах буолара. Оройуон үлэтэ-хамнаһа, көрдөрүүлэр, куоталаһыылар хаһыакка тахсыылара быһаарар оруоллааҕа. Онон бүтүн оройуону салайарга былаас уоргана этэ. Билигин да ол тэтимин ыһыктыбат.

Бастыҥ үлэ холобурун хаһыаттан ааҕан олохпутугар, дьону-сэргэни сырдатыыга туһанарбыт. «Эркээйи» хаһыакка билигин бэчээттэнэр тыа хаһаайыстыбатын салаатын туһунан киэҥник суруйуулар, сыал-сорук оҥостон сылгыны-сүөһүнү иитии туруга, ыһыы, оттооһун, кыстык боппуруостара таарыллара, кыһалҕаны үллэстэллэрэ кэрэхсэбиллээх. Хаһыаттан мунаарар боппуруостарга эппиэти мэлдьи булабыт.

Улууспут хаһыатын ис хоһооно, тас көстүүтэ, оҥоһуллуута сылтан сыл тупсарыллан иһэр. Билигин аныгылыы бэчээттиир массыынанан тахсар буолан хаачыстыбата үчүгэй, ааҕыллымтыа.

Төлөпүөнүнэн бара-кэлэ турар сибээһинэн социальнай ситим буолар-буолбат, үһү-тамах курдук сонуну ааҕыах кэриэтэ, хаһыаты илиибитигэр тутан доҕор оҥостон ааҕарбыт быдан ордук. Сиэр-майгы быһыытынан култууралаахтык суруллар, төлөпүөн сонунун курдук кими да сиилээһин, сэмэлээһин суох. Өссө да уһун сылларга хаһыаппыт тахса турдун, ситимэ быстыбатын. 2027 сылга «Эркээйи» хаһыат бастакы нүөмэрэ тахсыбыта 90 сылын томточчу туолар.