Блогер, тыа хаһаайыстыбатыгар ыччаты көҕүлээччи Масаха Мэхээс: “Тыа сирэ уонна тыа хаһаайыстыбата – бу биһиги саха омук тыынар тыына, тэбэр сүрэҕэ буолар. Биһиги тыабыт сиригэр төһөнөн чугаспыт да, култуурабыт, сахабыт тыла чэчириир, өбүгэттэн утуммут уһуур. Ким сарсыҥҥы аһылыгын кимтэн да тутулуга суох бэйэтэ булунар, оҥостор, ол киһи көҥүл буолар”, – диэн этэр.
Мэҥэ Хаҥалас улууһун 2-с Тыыллыма нэһилиэгэр сүөһү-ас иитэр, тыа сирин кэскиллээх сарсыҥҥытын уһансар дьиэ кэргэттэр олороллор.
Бэс чагдаҕа сууланан турар ыраас, чэбдик салгыннаах Хаатылыма бөһүөлэгин сирэ-уота чөл айылҕалаах, элбэх таайыллыбатах таабырыннаах. Көмүс хатырыктааҕынан баай Эбэлээх, кыһыннары күөх турар өлгөм бултаах-астаах, отон арааһа үүнэр быйаҥнаах тыалаах, киэҥ нэлэмэн алаастардаах. Олохтоохтор тыа хаһаайыстыбатынан дьарыктаналлар, сүөһү-сылгы, сибиинньэ иитэллэр, сайынын куурусса туталлар. Кумахтаах сир буолан сир аһа өлгөмнүк үүнэр, оҕуруот аһын арааһын, арбуһугар тиийэ олордоллор. Сайынын сир аннынааҕы холуодьастан ыраас ууну ылан иһэллэр.
Улууспут салалтата 2018 с. боруода сүөһүлэри сахатытыыга үлэлээн Хаатылымаҕа Амматтан саха атыыр оҕуһун аҕалбыттара. Онон билигин нэһилиэк сүөһүтүн 90-ча бырыһыана саха сүөһүтэ буолла. Быйыл нэһилиэккэ 200-чэкэ ынах сүөһү, 170-ча сылгы баара бэлиэтэммит. Сылгы иитиитинэн Василий Афанасьев, Николай Саввин, Александра Игнатьева дьарыктаналлар.
Эдэр ыаллар Вадим, Анжелика Яковлевтар 3 оҕолоохтор. Улаханнара 6, орто оҕолоро 4 саастаахтар. Кийиит Анжелика буҕаалтыр идэлээх, 8 ыйдаах кыра оҕотун көрөн олорор. Вадим олохтоох дьаһалта исписэлииһэ. Эдэр хаһаайын тыраахтардаах, тиэхиньикэлээх, эһэтэ Климент Николаевич Ксенофонтовтан хаалбыт өлбүгэ сирин сайын аайы оттуур. Булка-алка сыһыаннаах Вадим нэһилиэк уопсастыбаннай олоҕор барытыгар бастакынан сылдьар.
Уон оҕолоох Дьоруой ийэ, тыыл, үлэ бэтэрээнэ Варвара Романовна Афанасьева оҕолоро, сиэннэрэ бары туруу үлэһит дьонунан биллэллэр. Кини оҕолоро Акулина Ивановна Цыпандина, Николай Иванович Саввин кэтэх хаһаайыстыбаларыгар сүөһү-ас иитэллэр. Акулина Цыпандина оскуола-садка 30-тан тахса сыл асчытынан үлэлиир. Кэргэнэ Петр Васильевич пилорамалаах, сакааһынан дьоҥҥо мас хайыттарар.
Валерия, Альберт Саввиннар ааспыт сылга ыал буолан, дьоннорун-сэргэлэрин үөрдүбүттэр. Алын сүһүөх оскуола учуутала идэлээх Валерия Романовна иитээччинэн уһуйааҥҥа үлэлиир. Альберт Николаевич “Армон” тэрилтэ оператора уонна кулуупка оробуочайынан үлэлиир. Кини айылҕаҕа сылдьарын, бултуурун сөбүлүүр. Аҕата Николай Иванович кэтэх хаһаайыстыбатыгар ынах сүөһү, сиэнчэр боруода сүүрүк сылгылары иитэр. Манна уола Альберт көмөтө төһүү күүс буолар.
Медик идэлээх Дария Васильевна ийэтин, сэрии сылын оҕотун Гаврильева Матрена Ивановнаны кытта олорбута. Бу күннэргэ ытык киһи олохтон туораабыта. Дария Гаврильева ынах сүөһүнэн кэтэх хаһаайыстыбалаах.
Бааһынай хаһаайыстыбалаах Александра Семеновна Игнатьева агростартапка куонкуруска кыттан кэргэнэ Михаил Николаевичтыын толору хааччыллыылаах саҥа хотон туттубуттара. Сопхуос эстэригэр ылбыт паай сүөһүлэригэр эбии саха сүөһүтүн Намтан аҕалан иитэн элбээтиннэрбиттэр. Билигин кыыһа Ксеньялыын 100-тэн тахса хороҕор муостааҕы иитэллэр, үүт аһы оҥорор сыахтаахтар.
Фаина, Максим Спиридоновтар билигин 5 ынаҕы ыан, үүттэрин туттараллар. Мончуук буолар көҕөн кустары иитэн, сымыытын атыылаан эбии дохуот оҥостоллор. Фаина Петровна: “Төрөөбүт ынах төбөтүгэр харчы бэриллэрэ тыа сирин дьонугар баһаам өйөбүл этэ. Онно тирэҕирэн ыанар ынахпыт ахсаана уоҥҥа тиийбитэ. Хомойуох иһин, билигин ону тохтотон, үүт туттарыллар харчытын эппиттэрэ. Маны ыларга тэрээһиннээх хаһаайыстыба буолуохтааххын, кэтэх хаһаайыстыбаҕа маннык кыах суох”, — диэн элбэх ыалы долгутар боппуруоһу таарыйда.
Манна таарыйа эттэххэ, нэһилиэк дьонун кыһалҕалаах боппуруостарынан ходуһа ууга барыыта, сир оҥоһуутун үлэтэ, оттуур сир тиийбэтэ буолаллар. Үөрүүлээх сонуннарынан быйыл 11 оҕо оскуола-саадка үөрэнэрэ-иитиллэрэ буолар.
Спиридоновтар оттуур сирдэригэр Титииктээх алааһыгар туустаах уулаах буор баар. Бу бадараанын уонна күөлүн уутун олохтоохтор уҥуох, тирии бааһа курдук ыарыыларга туһаналларын, уопсайынан, Хаатылыма сиригэр-уотугар эмтээх от элбэх көрүҥэ үүнэрин этэллэр.
Култуура киинин дириэктэрэ Фаина Петровна бөһүөлэгэ салгыы сайдарыгар элбэх былааннаах. Эһиилгиттэн лааҕыр тэринэн оҕолорго доруобуйаларын бөҕөргөтөллөрүгэр саха ынаҕын үүтүн иһэрдэн, сүөгэй, суорат сиэтэн, ынах ыырга, от үлэтигэр сыһыарарга, эмтээх оту хомуйарга үөрэтэр саҥа хамсааһыны киллэриэн, кыаллыах буоллаҕына, тигээйи иитэн көрөргө баҕа санааларын үллэһиннэ.
Олохтоохтор сирдэрин-уоттарын туохтааҕар да таптыыллар, саҥаны, кэрэни киллэрэргэ дьулуһаллар.
Марелла Баишева.
