Майа сэлиэнньэтин олохтооҕо, Нөөрүктээйи нэһилиэгин бочуоттаах олохтооҕо, сэрии сылын оҕото, тыыл, үлэ бэтэрээнэ, улахан дьиэ кэргэн тапталлаах ийэтэ, эбэтэ, хос эбэтэ Варвара Михайловна Шарина муус устар 26 күнүгэр 95 сааһын томточчу туолла. Бу кэрэ-бэлиэ даатанан кинини салайааччылар дьиэтигэр кэлэн сэрии аас-туор сылларыгар оҕо саас диэни билбэккэ, улахан дьону кытта тэҥҥэ үлэлээн, сэрии кэнниттэн олоҕу чөлүгэр түһэриигэ кылаатын киллэрсибитигэр махталларын биллэрэн, эҕэрдэлээтилэр.
Мэҥэ Хаҥалас улууһун баһылыга Дмитрий Тихонов эҕэрдэлээн дойдубут Бэрэсидьиэнэ Владимир Путин, Ил Дархан Айсен Николаев, өрөспүүбүлүкэ Ытык Сүбэтин бэрэссэдээтэлэ Люлия Григорьева итиэннэ улууспут олохтоохторун аатыттан бэйэтин Эҕэрдэ суруктарын туттарда. Маны сэргэ улуустааҕы социальнай көмүскэллээх буолуу кэлим киинин салайааччы Иван Шестаков, Майа сэлиэнньэтин баһылыга Алексей Неустроев, Нөөрүктээйи нэһилиэгиттэн биир дойдулаахтарын ааттарыттан баһылык солбуйааччыта Владислав Старостин, бэтэрээн сэбиэтин бэрэссэдээтэлэ Светлана Сивцева, нэһилиэк дьокутаата, бииргэ төрөөбүт балта Людмила Оконешникова эҕэрдэлээн туран сибэкки дьөрбөтүн кытта сэмэй бэлэхтэрин туттардылар. Бэлиэ күн ыалдьыттара 100 сааскар этэҥҥэ тиийэҥҥин өссө көрсүһүөхпүт диэн баҕа санааларын эттилэр.
Ытык кырдьаҕас Варвара Михайловна үөрэ-көтө, сэргэх мичээрдээх олорон салайааччыларга, эдэр ыччакка анаан бары доруобай буолуҥ, үлэлээҥ-хамсааҥ, үлэлээх киһи дьоллоох буолар диэн алгыһын тиэртэ.
Варвара Михайловна ииппит кыра кыыһа Надежда Дмитриевна Майатааҕы Ф.Г.Охлопков аатынан орто оскуолаҕа алын сүһүөх оскуола учууталынан, завуһунан үлэлээбит. Кини педагогическай ыстааһа 45 сыл буолбут, билигин дьиэҕэ үөрэнэр оҕолору үөрэтэр учуутал. Кини дьонун туһунан кылгастык сырдаппытыттан кэпсиэм.
Варвара Михайловна 1930 с. муус устар 26 күнүгэр Мэҥэ Хаҥалас оройуонун Догдоҥо нэһилиэгэр төрөөбүтэ. Кини ийэтэ Анна Федоровна 1911 с. Моорук нэһилиэгэр Арчаховтар дьиэ кэргэҥҥэ төрөөбүт. 1935 с. Ворошилов холкуоска кэлэн үлэлии сылдьан сылгыһыт Михаил Иннокентьевич Охлопков диэн киһиэхэ кэргэн тахсан, 1937 с. тохсунньу 1 күнүгэр быраата Николай Михайлович Охлопков төрөөбүт. Кэлин кини Томскай куоракка үрдүк үөрэҕи бүтэрэн өр сылларга Дьокуускайдааҕы судаарыстыбаннай университет преподавателинэн үлэлээбит, математика наукатын хандьыдаата буолбут.
Аҕата Михаил Иннокентьевич Охлопков 1942 с. бэс ыйын 27 күнүгэр Аҕа дойду сэриитигэр ыҥырыллан барар уонна сэрии толоонуттан төннүбэтэх. Кэлин сиэннэрэ ирдэһэннэр сураҕа суох сүппүтүн туһунан чахчыны булбуттар.
Эр дьон сэриигэ бараннар, оҕо-дьахтар хаалан, 2 оҕолоох ийэтэ Анна Федоровна үлэ үөһүгэр түспүт. Варвара 11 сааһыттан улахан дьону кытта тэҥҥэ от үлэтигэр лэкээ тэпсэн, чиҥэтэн, от аннын харбаан үлэлэспит. Манна күргүөмнээхтик, чааһа суох, үс туман түһүөр диэри күн былдьаһан үлэлииллэр. Кураан дьылга аһыҥка ыһан, ону утары үлэлээн, бааһына кытыыларыгар хаһыллыбыт дьаамаларга оҕолор өтүү быаны икки өттүттэн соһон аһыҥкалары үүрэн аҕалан түһэрэллэр. Биир албастара – куулу икки өттүттэн тутаахтаан, онон куйуурдаан дьаамаҕа аҕалан тэбээннэр, бурдуктаах бааһынаны көмүскүүллэр. Ардахтаах дьылга охсуллубут оту ууттан хостоон таһааран ардьаҕа туруоран, лаабыс оҥорон, кэбиһэллэр. Бурдук ыһыытыгар комбаайыҥҥа соломо түһэрээччинэн, сороҕор куул баайааччынан турар. Күтэр хаһааммыт бурдугун хомуйан туттаран, арыт кистээн сиргэ түспүт бурдук куолаһын хомуйан лэппиэскэлээн сиэбиттэрэ минньигэһин кэпсээбит. 15 сааһыттан Бөкөҕө ыанньыксыттаабыт. 1952-1957 сс. арыыһыттаабыт, 1958 с. ньирэй көрбүт. Бу үлэлии сылдьан от мунньуутугар, бурдук быһыытыгар 1000 түүтэҕи баайан бастаан, киилэ саахарынан, чиэппэр чэйинэн, табаҕынан эбии дохуот аахсыбыт.
Төрөөбүт ийэлэрэ эрдэ өлөн, аҕалара Дмитрий Константинович Шарин 5 оҕолоох огдообо хаалбыт. Варвара Михайловна бастакы кэргэниниин 5 сыл ыал буолан олорон оҕоломмокко арахсыбыттар. Онтон 1962 с. Дмитрий Константинович Шаринныын холбоһон, Павловскайга кэлэн олохсуйбут. Биэнсийэҕэ тахсыар диэри Хаххахтаах пиэрмэтигэр ыанньыксыттаабыт, оҕуруокка хаппыыста үүннэриитигэр үлэлээбит. Бастыҥ үлэһиттэргэ ааттанан Кисловодскай, Пятигорскай, Сочи куораттарга путевканан наҕараадаланан күүлэйдээн, сынньанан кэлбит.
Варвара Михайловна кэргэниниин оҕолорун Дмитрий, Василий, Альбина, Любовь, Надежда Шариннары иитэн-үөрэттэрэн, үтүө-мааны үлэһит дьон оҥортообуттар. Оҕолор бары ыал буолан, оҕо-уруу тэнитэн куоратынан, тыанан олорор түс-бас ыаллар. Биир холобуру аҕаллахха, кыра кыыс Надежда Дмитриевна 3 уоллаах. Бастакы уола Георгий Александрович өрөспүүбүлүкэтээҕи потреб надзор салайааччытын солбуйааччыта. Иккис уола Дмитрий Александрович Майа баһылыгын бастакы солбуйааччытынан, үһүс уола Александр Александрович Дьокуускай куоракка прокурорунан үлэлииллэр.
Аҕалара Дмитрий Константинович көмүс тарбахтаах уус киһи эбит. Кини тимир ууһа, мас ууһа, элбэх ыалга дьиэ туппут, оһохторун оҥорбут, тыраахтар хомуйан, от охсор тэриллэрдээн оҥорбут рационализатор. Дьон кэлэн сүбэ-ама ылан бараллар эбит. Сэрии сылын оҕото, 1992 с. 64 сааһыгар ыалдьан олохтон барбыт.
Элбэх үбүлүөйдээх мэтээллэр хаһаайыннарыгар, СӨ Ытык кырдьаҕаһа Варвара Михайловна Шаринаҕа чэгиэн доруобуйаны баҕарабыт.
Марелла Баишева.
