Култуура бастыҥнарын «Кынат» бириэмийэтин кимнээх ыллылар?

 

Бүгүн, кулун тутар 25 күнүгэр, Арассыыйаҕа Култуура үлэһиттэрин күнэ бэлиэтэнэр. Идэлээх бырааһынньыктарын көрсө бэҕэһээ, кулун тутар 24 күнүгэр, улууспут култуураҕа управлениетын көҕүлээһининэн үрдүк таһымнаах бэртээхэй тэрээһин буолан ааста. Бу күн Саха АССР култууратын үтүөлээх үлэһитэ Алексей Попов аатынан култуура эйгэтигэр бастыҥ үлэһиттэрин чиэстиир үтүө үгэскэ кубулуйбут «Кынат» бириэмийэни туттарыы үөрүүлээх сиэрэ-туома ыытылынна.

Тэрээһин үөрүүлээх чааһыгар улуус баһылыга Дмитрий Тихонов култуура үлэһиттэригэр туһаайан бэйэтин эҕэрдэ тылыгар Мэҥэ Хаҥалас былыр-былыргыттан көлүөнэ ситиминэн духуобунай баайбытын илдьэ кэлэн ону салгыы сайыннарар үтүө үлэлээх-хамнастаах өрөспүүбүлүкэҕэ биир тирэх улууһунан биллэрин, аҥаардас култуура уонна успуорт эстэпиэтэтэ эһиил 70 сыллаах үбүлүөйүн өссө үрдүк таһымҥа ыытарга улахан сыал-сорук турарын, култуура норуот тулхадыйбат тулааһынын, инники эрэлин, дьон-сэргэ санаатын кынаттыыр улахан күүс буоларын бэлиэтээтэ.

Кини оройуон баһылыгын Бочуотунай грамотатын М.К.Попова аатынан Майатааҕы оҕо ускуустубатын оскуолатын байаан салаатын уһуйааччытыгар Ньургуйаана Поповаҕа, Ходоро нэһилиэгин М.Т.Данилова ‒ Хатыҥ Ай аатынан култуура киинин дириэктэригэр Саргылаана Атласоваҕа, «Култуура уонна ускуустуба сайдыытыгар кылаатын иһин» бэлиэни В.В.Ноев аатынан Бэдьимэтээҕи култуура киинин тыаска-ууска операторыгар Валерий Ноевка туттарда.

‒ «Мэҥэ Хаҥалас култуурата кынаттаах» ‒ диэн үрдүк сыанабылы биэрбит СӨ Ил Дарханын судаарыстыбаннай сүбэһитэ, РФ үтүөлээх артыыһа, ааттаах-суоллаах режиссер Андрей Борисов этиитигэр олоҕуран, улууспутугар култуура бастыҥ үлэһиттэригэр анаан ытыктыыр киһибит Алексей Попов аатын үйэтитэн «Кынат» диэн бириэмийэ олохтоммута, ‒ диэн бэйэтин эҕэрдэ тылыгар улуус култуураҕа уонна духуобунай сайдыыга управлениетын начаалынньыга Анна Исакова эттэ.

Быйылгы сылга «Кынат» бириэмийэнэн бэлиэтэнэр үрдүк чиэс кимнээххэ тигистэ? Кыайыылаахтар уопсайа аҕыс хайысханан быһаарылыннылар. «Бастыҥ бибилэтиэкэринэн» И.М.Сосин аатынан оройуоннааҕы кииннэммит бибилэтиэкэ ситимин дирикэтэрин солбуйааччыта Анна Петрова, «Оҕо ускуустубатын оскуолатын бастыҥ уһуйааччытынан» М.К.Попова аатынан Майатааҕы оҕо ускуустубатын оскуолатын фортепионаҕа салаатын уһуйааччыта Светлана Маркова, «Бастыҥ настаабынньыгынан» Төҥүлүтээҕи оҕо ускуустубатын үҥкүүгэ салаатын уһуйааччыта Марина Борисова ааттаннылар. «Сонун бырайыак» анал аат кыайыылаахтарынан Николай Степанов «Сын Монетного» киинэтигэр олоҕуран «Манньыаттаах Уола» испэктээккэ тылбааһы, сценарийы оҥорбут улуустааҕы кииннэммит бибилэтиэкэ үлэһитэ Надежда Сидорова, испиктээх режиссера Д.Ф.Ходулов аатынан норуот айымньытын режиссера Данил Осипов буоллулар. «Өбүгэ үгэһин ситимэ» анал ааты Д.Ф.Ходулов аатынан норуот айымньытын фольклорга исписэлииһэ Мария Иванова ылла. «Култуура бастыҥ үлэһитинэн» Төҥүлүттэн «Эйгэ» култуурунай-иһитиннэрэр киин дириэктэрэ Александра Баишеваҕа, «Култуура бастыҥ тэрилтэтинэн» Дьабыылтан К.Д.Борисов аатынан «Түһүлгэ» элбэх хайысхалаах култуура киинин дириэктэрэ Марфа Березина, «Култуура эйгэтигэр бастыҥ баһылыгынан» «Ходоро нэһилиэгэ» тыа сирин түөлбэтин баһылыга Виктор Федоров буоллулар. Кинилэр бары «Кынат» бириэмийэтин кыайыылаахтарынан ааттаннылар.

Идэлээх бырааһынньыктарын көрсө култуура сайдыытыгар өр сыллаах айымньылаах үлэлэрин иһин улууспут култуураҕа уонна духуобунай сайдыыга салалтатын иһитиннэрэр-мэтэдьиичэскэй киинин салайааччыта Галия Сосина, салалта мэтэдьииһэ Станислав Иванов уонна М.К.Попова аатынан Майатааҕы оҕо ускуустубатын оскуолатын домра кылааһын уһуйааччыта Аграфенв Шарина «Саха Өрөспүүбүлүкэтин култууратын туйгунун» аатын сүктүлэр.

Култуура бастыҥнарын чиэстиир тэрээһин саха эстрадатын уонна улууспут биллэр-көстөр ырыаһыттара кыттыылаах бэрт сонун ис хоһоонноох ылбаҕай ырыалардаах кэнсиэринэн түмүктэннэ. Бу киэһэни дуэттарынан Прокопий Федоров Алексей Неустроевтыын, СӨ норуодунай артыыһа Григорий Петров Ньургуйаана Прокопьевалыын, Гавриил Колесов – Ганнибал Николай Васильев – Айтамыллыын, Ольга Охлопкова – Чөмчүүнэ Галина Сосиналыын,  Анна Исакова Любовь Монгуштуун, Сардаана Осипова Матрена Сыромятниковалыын, Бүөккэ Бөтүрүөп Давид Трофимовтыын, Степан Афанасьев Александр Кулешовтуун,  Петр Кулаковскай Мария Романовалыын, Варя Ларионова Линда Сергучева‒Захаровалыын, Мария Владимирова «Айар куттаах уолаттарыныын», Терентий Егоров киэргэттилэр.

Улууспут кынаттаах култуурата дьоммутун-сэргэбитин сырдыкка, кэрэҕэ, үтүөҕэ сирдии турдун!

 

Алена ДОКТОРОВА.