Саха Өрөспүүбүлүкэтигэр Култуура сыла
Кулун тутар 31 күнүгэр Аллараа Бэстээххэ ССРС норуодунай артыыһа В.В.Местников аатынан култуурунай сайдыы киинигэр Саха Өрөспүүбүлүкэтигэр Култуура сылын чэрчитинэн култуура эйгэтигэр үлэлии-хамсыы, кэрэни үксэтэ сылдьар дьахталларга аналлаах Бүтүн Арассыыйатааҕы биир идэлээхтэр сойуустарын иһинэн өрөспүүбүлүкэтээҕи култуура үлэһиттэрин идэлээх сойууһа, бэрэссэдээтэл Анастасия Самсонова өйөбүлүнэн, Мэҥэ Хаҥалас култууратын үлэһиттэрин боропсойууһа (бэрэссэдээтэл Эмма Павлова) тэрийиилэринэн пуорум буолан ааста.
Пуорум кыттыылаахтарын “Мэҥэ Хаҥалас улууһа” МО дьокутааттарын сэбиэтин бэрэссэдээтэлэ Иннокентий Андросов, Бүтүн Арассыыйатааҕы биир идэлээхтэр сойуустарын иһинэн өрөспүүбүлүкэтээҕи култуура үлэһиттэрин идэлээх сойууһун бэрэссэдээтэлэ Анастасия Самсонова, Мэҥэ Хаҥалас улууһун култуураҕа уонна духуобунай сайдыыга салалтатын начаалынньыга Анна Исакова эҕэрдэлээтилэр. Бу тэрээһиҥҥэ Мэҥэ Хаҥалас, Уус Алдан, Чурапчы, Амма, Таатта, Нам улуустарыттан 70-ча дэлэгээт кыттыыны ыллылар.
Пуорум сүрүн сыалынан араас хабааннаах информация кэмигэр, нарын санныгар үгүһү сүгэ сылдьар, өрөбүлэ суох дьон сынньалаҥын тэрийэр түбүктээх үлэлээх дьахтар киһи күннээҕи түбүктэн тэйэн, тус бэйэтигэр, доруобуйатыгар, санаатын сааһыланарыгар болҕомто ууруу буолар.
Сарсыарда өттүгэр көрөөччү улахан саалатыгар спикердэр олус интэриэһинэй иһитиннэриилэри оҥордулар. Ол курдук “Уопсастыбаннас — култуура уонна социальнай кыһалҕалары быһаарыыга сүрүн оруолу ылар” — Валентина Кириллина, СӨ идэлээх сойуустарын бэрэссэдээтэлин солбуйааччы, СӨ уопсастыбаннай палаататын бэрэссэдээтэлин солбуйааччы, СӨ норуотун хаһаайыстыбатын үтүөлээх үлэһитэ, “Биэнсийэҕэ тахсыыга уларыйыылар” – Нюргуяна Кононова, Арассыыйа социальнай пуондатын отделын начаалынньыга, “Дьахтар ыарыыларын эрдэттэн сэрэтии” – Светлана Ильина, СӨ доруобуйа харыстабылын туйгуна, Мэҥэ Хаҥаластааҕы киин балыыһа гинекологияҕа отделениетын сэбиэдиссэйэ, үрдүк категориялаах быраас, “Киһи дьылҕата дьиэ кэргэҥҥэ түстэнэр” – Нина Слободчикова, клиническэй психолог, СӨ үөрэҕириитин туйгуна, “Кэрэли” эбии үөрэхтээһин киинин төрөппүттэри кытары үлэҕэ “Ыал эйгэтэ” бырайыак ааптара, “Нам улууһун култууратын дьахталларын кытары үлэ уопутуттан” – Туйаара Петрова, Нам улууһун А.Ф.Шестаков аатынан НАДь былааннааһын уонна култуурунай-маассабай тэрээһиннэри ыытыы отделын сэбиэдиссэйэ, култуура үлэһиттэрин дьахталларын кытары үлэҕэ хамыыһыйа бэрэссэдээтэлэ, “Аныгы саха ыала — төрүт олох оҥкулун тутуһан сайылыкка сайылааһын. Сайылыкка оҕону иитии” Галия Сосина, улуустааҕы култуура уонна духуобунай сайдыы салалтатын ИМО салайааччыта сэргэх, умсугутуулаах иһитиннэриилэрин кэлбит дьон болҕойон иһиттилэр. Хас биирдии дьахтары долгутар элбэх боппуруостарга эппиэттэри ыллылар. Ол кэннэ хомуһунан эмтэнии дьарыгын Мария Иванова, Д.Ф.Ходулов аат.НАДь фольклорга исписэлииһэ ыытта.
Күн иккис аҥаарыгар хайысхаларынан арахсан практическай дьарыктар ыытылыннылар. “Дьылҕаҕын уларытыаххын сөп дуо?” клиническай психолог Нина Слободчикова, “Өй, дууһа уонна турук ситимэ – бэйэҕэр суолу арыйыы” коуч, практик Анастасия Стручкова, “Олох эргиирэ” трансформационнай оонньууну дьиэ кэргэн психолога Наталья Алексеева тэрийэн ыыттылар. Маннык дьарыктар киһи өйүн сааһыланарыгар, олоххо сыаллаах буолууга, сөптөөх хардыылары оҥорорго олус туһалаахтарын бэлиэтээтилэр.
Түмүккэ “Үлэһит уонна үлэни биэрээччи сокуон хараҕынан” — Анастасия Самсонова пуорум дэлэгээттэрин мунаарар ыйытыктарыгар толору хоруйдары биэрдэ. Боропсойуус үлэтин актыбыыстара бочуотунай грамотанан бэлиэтэннилэр.
Бу күн Дьокуускай куораттан ааттаах-суоллаах идэтийбит фотограф Евгений УРААҤХАЙ ыҥырыылаах ыалдьытынан буолла. Түгэни мүччү туппакка, пуорум кыттыылаахтара биир идэлээхтэрин, доҕотторун кытары хаартыскаҕа түһэн кэрэ сэбэрэлэрин үйэтиттилэр. Ыраахтан-чугастан кэлбит тэрээһин кыттыылаахтара элбэх саҥаны билэн, интэриэһинэй дьону кытары көрсөн, саҥа билсиһииттэн дуоһуйан, бука бары пуорум бэлиэлээх өйдөбүнньүк бэлэх тутан, илии тутуурдаах, тэрийээччилэргэ махтанан, астынан тарҕастылар.
Эмма ПАВЛОВА,
Мэҥэ Хаҥалас улууһун култууратын үлэһиттэрин идэлээх сойууһун бэрэссэдээтэлэ.
