1977 сылтан саҕалаан ыам ыйын 18 күнүгэр Түмэл норуоттар икки ардыларынааҕы күнэ бэлиэтэнэр. Ол чэрчитинэн Р.Г.Васильев аатынан улуустааҕы кыраайы үөрэтэр мусуойга ыам ыйын 16 күнүгэр «Харыстаа. Сириэдий. Сырдат» сэдэх быыстапка аһылынна.
Бэлиэ күнүнэн улууспут түмэлин үлэһиттэрин, кыраайы үөрэтээччилэри Р.Г.Васильев аатынан улуустааҕы кыраайы үөрэтэр түмэл дириэктэрин эбээһинэһин толорооччу Михаил Трифонов, улуустааҕы култуура уонна духуобунай сайдыы управлениетын начаалынньыга Анна Исакова, Майа сэлиэнньэтин баһылыга Алексей Неустроев уонна Майа сэлиэнньэтин Бочуоттаах гражданина, үлэ бэтэрээнэ Нина Никанорова эҕэрдэлээтилэр.
Александр Эверстов, Р.Г.Васильев аатынан улуустааҕы кыраайы үөрэтэр түмэл билим үлэһитэ:
– Үөрүүлээх быһыыга-майгыга кыраайы үөрэтэр түмэлгэ быыстапканы арыйдыбыт. Манна дьоҥҥо-сэргэҕэ түмэл пуондатыттан 1890-1907 сылларга бэчээттэммит 40-тэн тахса туомнаах Брокгауз уонна Ефрон энциклопедическай тылдьыттарын көрдөрүүгэ таһаардыбыт. Билиҥҥи кэмҥэ бу кинигэ толору туомун сыаната мөлүйүөнтэн тахса сыаналаах буолар. Оттон биһиги түмэлбит 2005 сыллаахха Георгий Васильевич Данилов чааһынай кэллиэксийэтиттэн символическай суммаҕа – 950 солкуобайга атыыласпыта, – диэн иһитиннэрдэ.
Тэрээһин хаамыытынан муниципальнай түмэллэр икки ардыларынааҕы «Сэдэх экспонат» диэн күрэх ыытылынна. Манна И.П.Игнатьев-Кинигэ Уйбаан аатынан кыраайы үөрэтэр түмэлтэн Наталья Максимова, А.М.Крылов аатынан кыраайы үөрэтэр түмэл сүрүннүүр үлэһитэ Лилия Колосова, Төҥүлү нэһилиэгин устуоруйатын уонна этнографиятын түмэлиттэн Иван Тарабукин, Л.Ф.Ларионова аатынан 1-кы Тыыллыма түмэлин харайааччыта Петр Алексеев, Бүтэйдээх түмэлиттэн Николай Шишигин уонна Вячеслав Кириллин экспонаттарын көрдөрөн, кэпсээн кытыннылар.
Түмэлгэ Василий Оконешников аатынан Павловскай орто оскуолатын 3-с кылааһын оҕолоругар экскурсия тэрийдилэр. Вика Неустроева, Руслан Санников И.Г.Тимофеев аатынан лиссиэй 8-с кылааһын үөрэнээччилэрин көмөлөрүнэн, түмэл куруһуогар сылдьар оҕолор сыллааҕы түмүктүүр үлэлэринэн 2 түһүмэхтээх квест-оонньуу бэлэмнээбиттэр. Бастакы түһүмэххэ улууспут 95 сылын чэрчитинэн, устуоруйа хаамыытын кэрэһилиир түмэл сүдү эскпонаттарын көрдөөһүн, иккискэ – Улуу Кыайыы 80 сылыгар аналлаах викторина буолла. Манна В.П.Ларионов аатынан Майа орто оскуолатын 8-с «а», «б» кылаастарын үөрэнээччилэрэ көхтөөх кыттыыны ыллылар.
Иван Лукин.
