Светлана Сивцева Нөөрүктээйи нэһилиэгин бэтэрээннэрин сэбиэтигэр 1998 сылтан үлэлиир. Бастаан чилиэнинэн, онтон сэбиэт салайааччытын солбуйааччынан. Салгыы бэрэссэдээтэлинэн талыллан, күн бүгүнүгэр диэри аҕам саастаах биир дойдулаахтарын нэһилиэк, улуус уопсастыбаннай олоҕор көҕүлүүр.
— Ол үлэбэр тирэх буолар дьоммор, бэтэрээн сэбиэтигэр бииргэ үлэлиир дьүөгэлэрбэр, түгэнинэн туһанан, махталбын тиэрдэбин, — диир Светлана Павловна. — Атын нэһилиэктэргэ курдук, биһиэхэ эмиэ араас таһымнаах үлэлэр бараллар. Аҕам саастаахтарга аналлаах дэкээдэ тэриллэрэ олус үчүгэй дии саныыбын, элбэх киһини түмэр, үтүмэн үлэ ыытыллар.
Биһиги үгэс быһыытынан сыл аайы «Оҕуруот аһа» диэн аахсыйаны тэрийэн, тыыл бэтэрээннэригэр, сэрии тулаайахтарыгар хайаан да ас-үөл кэһиилэнэбит. Нэһилиэккэ баар тэрилтэлэри барыларын кытта ыкса ситимнээхтик үлэлиибит, ол иһин биһиэхэ биир да ытык дьоммут болҕомто ууруллубакка хаалбаттар. Нэһилиэк киэҥ, 9 түөлбэ баарыттан тэрээһиҥҥэ кыайан кэлбэт кырдьаҕастарбытыгар быйыл, биир саҥа сүүрээн быһыытынан, култуура киинин, түмэл үлэһиттэрин кытта чугастыы дьиэлэригэр түмэммит, онно эҕэрдэ кэнсиэрдээх, сонуннары иһитиннэриилээх тиийдибит, дьоро күнү тэрийэн ыыттыбыт.
Сынньалаҥ киэһэтэ, мас олордуута, элбэх субуотунньуктар, бэтэрээннэргэ дьиэ күһүҥҥү ис-тас үлэтигэр көмө, саҥа кинигэлэри сүрэхтээһин, о.д.а. тэрээһиннэргэ дьоммут көхтөөхтүк кытынна. Майаҕа «Сүрэхтэн сүрэххэ» бырайыак арыллыытыгар 15 буолан сылдьыбыппыт. Бүгүн манна 23 буолан үөрэн-көтөн аҕай кэллибит. Маннык сырыыларбытыгар тырааныспарынан хааччыйар, мэлдьи өйүүр нэһилиэкпит дьаһалтатыгар олус махтанабыт.
Нөөрүктээйигэ 90-рын лаппа ааспыт, 95-96 саастаах ытык кырдьаҕастардаахпыт. Кинилэргэ улахан болҕомтобутун уурабыт, бырааһынньык аайы тиийэн эҕэрдэлиибит, сэһэргэһэбит. Онно түөлбэлэргэ үлэлиир бэтэрээн сэбиэтин чилиэннэрэ ытык дьоммутун, кинилэр туохха наадыйалларын куруук билсэ-көрсө сылдьаллар.
Улуу Кыайыы 80 сылын көрсө былааннаах үлэ барар. Михаил Павлович Захаров төрөөбүтэ 100 сылын туоларынан кинигэ таһаарыахтаахпыт, олорбут дьиэтигэр өйдөбүнньүк дуоска арыйыахпыт, түмэлбит таһыгар бүүһүн туруоруохпут. Нэһилиэккэ оскуола аһыллыбыта 150 сылыгар, саҥа оскуолабыт аанын арыйбыта 10 сылларыгар бэлэмнэнэбит, үлэбитин торумнуубут. Онно барытыгар итиэннэ субуотунньуктарга да бэтэрээннэр туора турбакка, кыахпыт баарынан көмөлөһөбүт.
Улууһум бары аҕам саастаахтарыгар үтүөнү эрэ баҕарабын. Чэгиэн буолуоҕуҥ, бары этэҥҥэ сылдьан Улуу Кыайыы өрөгөйдөөх үбүлүөйүн көрсүөҕүҥ. Маннык үөрэ-көтө, дьон-сэргэ ортотугар сылдьар, дьону үөрдэр наһаа үчүгэй! – диэн Светлана Павловна үөлээннээхтэригэр баҕа санаа бастыҥын тиэрдэр.
Февронья ОХЛОПКОВА.