Төҥүлү нэһилиэгэр М.Горькай аатынан сопхуос тутууга үлэһиттэрин күүһүнэн 1968 с. нэһилиэнньэни элбэх өҥөнөн хааччыйар бытовой кэмбинээт үлэлээн саҕалаабыта. Таҥас кырыйар, тигэр иис сыаҕа, таҥас бээтинэтин ыраастыыр, атах таҥаһын оҥорор, баттах кырыйар, кырааскалыыр, хаартыска бэчээттиир мастарыскыайдардаах кэмбинээт отуттан тахса үлэһиттээҕэ. Сэбиэдиссэйинэн өр сылларга Акулина Ивановна Федотова, кини кэнниттэн 1974-1998 сс. Мария Прокопьевна Ильина үлэлээбиттэрэ. Нэһилиэги ким туохха наадыйарынан хааччыйан, олус тахсыылаахтык үлэлээбиттэрэ. Судаарыстыба биэс сыллаах былаанын 100-тэн тахса бырыһыан толорон олорбуттара.
Елена Василевна Татаринова олох-дьаһах кэмбинээтигэр таҥас быһааччынан үлэлээн, 5-с разрядтаах иистэнньэҥ буолбута. Кини олоҕу кытта тэҥҥэ хардыылаан, кэмбинээт сабыллыбытын кэннэ ырыынакка атыыһыттаабыта.
Елена Васильевна уон бииргэ төрөөбүттэртэн улаханнара. Кини биллэр спортсменка этэ, “СахаВА” бэтэрээнэ. Дмитрий Дмитриевич 4-с №-дээх СПТУ-га, М.Горькай аатынан сопхуос киин отделениетыгар идэтинэн үлэлээн электриктээбитэ. Үлэ бэтэрээннэрэ, түөрт оҕо, элбэх сиэн тапталлаах эһэтэ, эбэтэ билигин бочуоттаах сынньалаҥҥа олороннор, нэһилиэккэ ыытыллар тэрээһиннэргэ кыттан, күүс-көмө буола олороллор.
Елена Васильевна бочуоттаах сынньалаҥҥа олоруоҕуттан кэргэнэ Дмитрий Дмитриевичтыын бааһынай хаһаайыстыба тэринэн сүөһү, сибиинньэ, кууруссаны 200-кэ тиийэ иитэ сылдьыбыттара. Кууруссаларын сымыытын атыылаан дохуот оҥостубуттара. Улахан бааһынаҕа хортуоппуй олордоннор сүүһүнэн куулу ыла сылдьыбыттара. Бу барыта элбэх оҕолоох улахан дьиэ кэргэҥҥэ сылы туоруулларыгар улаханнык көмөлөспүтэ.
Татариновтар тэлгэһэлэрин толору оҕуруот аһын арааһын хото олордубуттара сүүрбэччэ сыл буолла. Тэлгэһэлэрин иһигэр уоннуу миэтэрэлээх үс кирээдэҕэ моркуоп, биир оччо сүбүөкүлэ, икки тэпилииссэнэн оҕурсу, помидор олордоллоро.
Билигин иккиэн доруобуйаларыгар хааччахтаах инбэлиит буолан олорон, битэмииннээх аһынан аһыыр сүрэхтэрин баҕатын толорон, оҕуруоттарын аһын көрүҥүн өссө элбэттилэр. Өлгөм үүнүүнү ылар туһугар саас эрдэттэн оҕуруоттарын буорун оҥорууга кыһамньылаахтык ылсаллар.
Дмитрий Дмитриевич иккиһин инсуллаан да баран, оҕуруотун үлэтин тохтоппот. Икки илиитигэр торуоскалаах да сырыттар, баалынайын биилигэр баанан баран саас аайы оҕуруотун буорун саҥардан, олоппостоох сылдьан үүнээйитин олордубутунан сылдьар. Сайынын сиэннэр кэлэн күүс-көмө буолаллар. Эһэлэрин ыйыытынан уу кутуута кинилэр үлэлэрэ.
Татариновтар быйыл эргэ тэпилииссэлэрин көтүрэн, икки саҥа улахан тэпилииссэ туппуттар. Бииригэр 20 ук оҕурсу үүннэрэллэр. Ити тэпилииссэттэн икки бүк улахан иккис тэпилииссэҕэ толору помидор үүнэн турар. Маны сэргэ, луук, биэрэс, баклажан, укроп, о.д.а. үүнээйи элбэх.
Оҕуруоттарын аһын сибиэһэйдии сииллэриттэн ордугун кэнсиэрбэлээн хаһааналлар. Бу бэйэлэриниин биэс хаһаайыстыба дьылы туоруур астара буолар. Ордугун атыылаан дьоннорун-сэргэлэрин бэйэ үүннэрбит битэмииннээх аһынан хааччыйаллар, ыкса ыалларын махталларын ылаллар. Дьиэлэрин таһыгар малина үүнэр, хаптаҕас, моонньоҕон уктарын олордубуттара толору астанан тураллар. Хаптаҕаһын үргээн, барыанньа оҥорон кыһыҥҥыга хаһааммыттар. Дьиэлэрин таһа көрүөхтэн кэрэ араас сиэдэрэй сибэккилэринэн киэркэйэн, көрбүтү эрэ хараҕын манньытар. Хотун Төҥүлү туруу үлэһит дьоно Татариновтар олоххо тардыһыылара күүһүн сөҕө уонна хайгыы көрөҕүн. Кинилэр бэйэлэрин сатабылларыгар ыччаттарын кыра саастарыттан уһуйан иитэллэрэ утум салҕанарыгар төһүү буолара саарбаҕа суох. Елена Васильевна быйыл сайын 75 сааһын туолла.
Кылгас сайыммытын толору туһанан, уйгуну-быйаҥы баһар, чэчигинэн симээн, үүнэр көлүөнэни кэрэҕэ уһуйар ытык-мааны дьонноохпутунан киэн туттабыт, этэҥҥэ буолууну баҕарабыт.
Марелла Баишева.
