Бүгүн, муус устар 25 күнүгэр, өрөспүүбүлүкэбит социальнай-экэнэмиичэскэй сайдыытыгар улахан суолталаах бэлиэ түгэн буолан ааста. Аллараа Бэстээххэ тимир суол ыстаансыйатытттан «ЛОРП» ПАУо Өлүөнэ өрүскэ таһаҕаһы тиэрдэр терминалыгар диэри тимир суол тиийиитин туоһулуур «кыһыл көмүс» утах уурулунна.
Үөрүүлээх тэрээһиҥҥэ мустубут дьону, чуолаан, тимир суол тутааччыларын СӨ Бырабыыталыстыбатын Бэрэссэдээтэлэ Кирилл Бычков, СӨ Тырааныспарка уонна суол хаһаайыстыбатыгар миниистирэ Владимир Сивцев, Мэҥэ Хаҥалас улууһун баһылыга Дмитрий Тихонов, «Саха сирин тимир суоллара» акционернай хампаанньа генеральнай дириэктэрэ Василий Шимохин, «ЛОРП» ПАУо генеральнай дириэктэрэ Сергей Ларионов эҕэрдэлээтилэр уонна бу үлэҕэ быһаччы кыттыспыт тэрилтэлэр — «Саха сирин тимир суоллара» АХ ААУо, «Аллараа Бэстээх таһаҕас тиэрдэр терминала» ХЭУо, «АЯМ» тутааччыларын ассоциацияларын, «Гранит» ХЭУо бастыҥ үлэһиттэригэр наҕараадалары туттардылар.
Тимир суол ыстаансыйатыттан өрүскэ таһаҕас тийэр терминалга диэри тимир суол тутуута СӨ Бырабыыталыстыбатын иһинэн үлэлиир экэнэмиичэскэй сэбиэтин быһаарыытынан оҥоһулунна. Бу үлэ-хамнас 2022 сыл балаҕан ыйыттан саҕаланан түмүктэннэ. Тутуллубут суол уһуна — 8 км 180 миэтэрэ. Суол «Лена» федеральнай автомобильнай суол аннынан 47 миэтэрэ уһуннаах туннелынан ааһар. Онон ууну аһардар 4 улахан турбалар саҥардыллан оҥоһулуннулар, 400-тэн тахса тыһ.куб. миэтэрэҕэ сир үлэтэ ыытылынна. Эбийиэги тутууга 20-тэн тахса ыарахан уйуктаах тутуу, 100-тэн тахса тимир суол тиэхиньикэлэрэ, 30 самосвал туһаныллан 150 киһи үлэлээтэ.
Бу бырайыак үлэҕэ киллэриллиитэ Саха сирин ыраах сытар хоту оройуоннарыгар итиэннэ Өлүөнэ өрүс уута түһэр кэмигэр Өлүөхүмэ уонна Ленскэй оройуоннарыгар таһаҕаһы тиэрдиигэ уунан сырыы көрүдүөрүн оҥорууга быһаччы күүс-көмө буолуоҕа. Тимир суолунан кэлэр таһаҕас бу терминал нөҥүө барыллаан ааҕыынан 1 мөл. туоннаҕа тиийэ тиэллиэҕэ. Биллэн турар, маннык суол-иис оҥоһуллан таһаҕаһы тиэрдии судургутулунна уонна ороскуота аччатылынна.
«Кыһыл көмүс» утаҕы уурар чиэс СӨ Тимир суол тырааныспарын бочуоттаах үлэһитэ Сергей Смотрин салалтатынан 3 N-дээх суолу оҥорор биригээдэҕэ тигистэ. «Кыһыл көмүс» утаҕы «Владимир Членов» диэн ааттаах тимир суол кыраанын тиэйбит тепловоз аҕалбыта мээнэҕэ буолбатах. Бу тепловозка Саха сиригэр тырааныспар комплексын сайдыытыгар улахан үтүөлээх, 1995 — 2010 сс. СӨ Тырааныспарка, сибээскэ уонна информатизацияҕа миниистиринэн үлэлээбит Владимир Членов аата иҥэриллибит.
Кырдьык да, бүгүн өрөспүүбүлүкэбитигэр устуоруйаҕа киирэр бэлиэ тэрээһин биһиги улууспут сиригэр-уотугар ыытыллыбытын өссө төгүл тоһоҕолоон бэлиэтиибит.
Алена ДОКТОРОВА.
