Өбүгэ саҕаттан кэлбит төрүт дьарыкпытын өрө тутан, сылгыбытын, ынах сүөһүбүтүн иитэн, дьоммутун-сэргэбитин бэйэ аһынан-үөлүнэн хааччыйан, бигэ туруктаах, уйгулаах олоҕу түстүүбүт.
Саха Өрөспүүбүлүкэтин Тыатын хаһаайыстыбатын үтүөлээх үлэһитэ, СӨ тыатын хаһаайыстыбатын туйгуна, Хорообут нэһилиэгин бочуоттаах гражданина, технолог идэлээх Прокопий Романович Плотников 2012-2017 сс. “Хорообут” ХЭТ бэрэссэдээтэлинэн үлэлии олорон, нэһилиэк олохтоохторун инникитин бэйэ оҥорон таһаарар үрүҥ аһынан хааччыйар сыаллаах итиэннэ хаһаайыстыба бэйэтин үүтүн-аһын миэстэтигэр оҥорон таһааран харчыны бэйэтин тула эргитэ турара наадалааҕын өйдөөн, астыыр-үөллүүр салааны тэрийэн улуус, өрөспүүбүлүкэ тыатын хаһаайыстыбатыгар сүҥкэн кылаатын киллэрбитэ.
Прокопий Плотников 2016 с. саҕалаабыт тыа хаһаайыстыбатын аһын-үөлүн оҥорон таһаарар үүтүн сыаҕа күн бүгүн ньиргиччи үлэлии турар. Кэбээйи улууһун Лүксүгүн нэһилиэгиттэн төрүттээх күтүөт Светоний Шестаков салайааччылаах “Якутнацпродукт” салаатынан буолар Хорообуттааҕы “Алаас-ас” кэпэрэтиип саҥа сыаҕа 2021 с. былааннаахтык үлэлиир. Тыа сиригэр олорорго-үлэлииргэ, астаах-үөллээх буоларга бары өттүнэн усулуобуйа тэриллэн, кэпэрэтиипкэ “Хорообут” ХЭТ итиэннэ нэһилиэк 5 хаһаайыстыбалара үүттэрин туттараллар. Собуокка маҥнай арыы эрэ оҥоһуллар эбит буоллаҕына, билигин үүт ас 9 көрүҥэ: арыы, сүөгэй, чөчөгөй, сүөгэй уута, иэдьэгэй, үүт анна, суорат, йогурт, кефир оҥоһуллар. Кэпэрэтиип маны нэһилиэккэ, улууска, өрөспүүбүлүкэҕэ тарҕатан атыылыыр. Хорообуттар бородууксуйалара атыыга хамаҕатык барар, сахалыы ааттаахтара да саха киһитин кулгааҕар иһирэхтик иһиллэр. Кини олохтоохтук ылсан, судаарыстыбаттан икки төгүл көмө харчы ылан тэрилтэтин бары наадалаах тэриллэринэн хааччыйбыт. 2025 сылга аһытыллыбыт үрүҥ аһы оҥорорго ылсыбыт былааннарын олоххо киллэрбиттэр. Собуокка ыраас ууну оҥорон хааччыйар фильтр, үрүҥ аһы иһиттэргэ кутар, хаппахтыыр, сайгыыр триблок тэрил, пастеризациялыыр, сойутар тэриллэр, халадыынньык хос үлэлииллэр.
“Алаас-ас” СХПК бэрэссэдээтэлэ Светоний Геннадиевич: “Биһиги дьиэ кэргэн 2020 с. диэри куоракка олорбуппут. Аҕабыт Саха Өрөспүүбүлүкэтин Тыатын хаһаайыстыбатын үтүөлээх үлэһитэ Прокопий Романович Плотников олоҕун анаабыт үлэтин салҕааммыт оҕолоро, мин кэргэмминиин Анисия Прокопьевналыын аһы-үөлү оҥорон таһаарар “Алаас-ас“ кэпэрэтииби уонна кини уола Григорий Прокопьевич кэргэниниин Наталья Анатольевналыын “Хорообут” ХЭТ тэрилтэни салайан, биир хамаанда буолан аҕабыт аатын үйэлэргэ хаалларар сыаллаах үлэлиибит. Манна кэргэммэр махталым улахан. Кини саха тылын учуутала идэлээх, быйылгыттан собуокка кэлэн, элбэх саҥа этиилэри, көрүүлэри киллэрдэ, тэрилтэлэри кытта кэпсэтиини ыытар, туох бородууксуйа оҥоһуллан атыыга тахсарын социальнай ситимҥэ күнүнэн таһааран иһэр. Дьаарбаҥкаларга күүскэ кыттар буоллубут, дьон амсайан көрөрүгэр дегустация ыытабыт. Билигин күҥҥэ 1,5 туонна үүт кэлэриттэн сүнньүнэн элбэх үүт “Хорообут” ХЭТ-тэн кэлэр. Үүт баар буоллаҕына үүт-ас элбэх оҥоһуллар, онон сүмэһиннээх аһылык бэлэмнээһинигэр үлэлэһэбит. Сайыҥҥы өттүгэр оскуола оҕолоро көмөлөһөллөр. Бэйэм оператордыыбын, АГАТУ-гар технолог идэтигэр кэтэхтэн 4-с кууруска үөрэнэбин. Быйыл улуус салалтатын, исписэлиистэри кытта Ньурбаҕа, Бүлүүгэ, Үөһээ Бүлүүгэ бара сырыттыбыт. Сунтаарга кэргэмминиин баран “Алсу” диэн тэрилтэ үлэтин уопутун ылан кэллибит. Тыа хаһаайыстыбатын министиэристибэтин көмөтүнэн сыыр оҥорор саҥа оборудование ылбыппыт бэс ыйыгар кэлиэхтээх. Быйыл бэйэбит күүспүтүнэн сыахпытын 10-15 миэтэрэ уһатан, улаатыннарар баҕалаахпыт. Нэһилиэнньэ оҥоһуллар бородууксуйаны сөбүлээтэ, күннэтэ үчүгэй сыанабылларын биэрэллэрэ үлэлииргэ күүскэр күүс, санааҕар санаа эбиллэр. Ыччаттары ыҥырыам этэ, дойдугутугар тахсан үлэлээҥ, үлэттэн толлумаҥ, сөбүлүүр дьыалаҕытынан дьарыктаныҥ, тыа сирэ баар буоллаҕына Сахабыт сирэ баар буолуо, норуоппут кэскилэ бэйэбит илиибитигэр”, – диэтэ.
Тэрилтэҕэ Светоний, Анисия Шестаковтары сэргэ, Дария Борисова лабораанынан, Галина Ильина, Иванна Федорова оробуочайдарынан, Павел Семенов суоппарынан, Наталья Плотникова буҕаалтырынан үлэлииллэр. АГАТУ-ну бүтэрбит эдэр исписэлиис Иванна Федорова министиэристибэ эдэр исписэлиистэри өйүүр бырагырааматынан дуогабардаһан, 3 сыл устата хамнаһын таһынан 15000 солкуобай эбии төлөбүр аахсар.
Тыа сирин сайдыыта, олоҕун уйгута тупсуута – бу сүөһүбүт, сылгыбыт элбээһинэ.
Нэһилиэктэригэр төрүт дьарыктарын өрө тутар, сүөһү-сылгы иитиитигэр, бэйэ оҥорон таһаарар аһын-үөлүн дэлэтэргэ ылсан үлэлиир ыччат дьоммутугар махтал буоллун.
Марелла Баишева.
