От ыйын 9 күнүгэр В.Т. Андросов төрөөбүтэ 75-с сылыгар анаммыт «Алааһым арылы кустуга» айар айан кыттыылаахтара Амма улууһун Сатаҕай нэһилиэгин «Оһох» сайылыгар айаннаан тиийэн, күн оройугар кэнсиэрбитин саҕалаатыбыт.
Сайылык кэриитигэр олохтоохтор түһүлгэ оҥорон, чэчир анньан салама сиэрин-туомун толоруунан истиҥ көрсүһүү саҕаланна. Сатаҕай нэһилиэгин баһылыга Алексей Васильевич Шишигин нэһилиэгин историятын, бүгүҥҥү күҥҥэ үлэтин-хамнаһын туһунан сүрдээх киэҥник сырдатта.
Бүгүҥҥү көрсүһүүлэргэ Дьокуускайдааҕы Емельян Ярославскай аатынан Хотугу норуоттар историяларын уонна култуураларын холбоһуктаах түмэлин салайааччыта, Саха Республикатын “Ил Түмэн” судаарыстыбаннай мунньаҕын депутата Николай Бугаев,
СР үтүөлээх артыыһа, П.А. Ойуунускай аатынан Саха академическай тыйаатырын чаҕылхай аата, Саха сирин театральнай деятеллэрин Сойууһун салайааччыта, П.А. Ойуунускай аатынан судаарыстыбаннай бириэмийэ лауреата Айаал Аммосов, «Сахафильм» киинэ хампаанньа салайааччыта, киинэ артыыһа, ырыаһыт, режиссер, продюсер Алексей Егоров – Өркөн кыттыһаннар кэнсиэри ситэрэн-хоторон биэрдилэр.
Төһө да сиринэн чугас сыттар, ыаллыы улууска ыалдьыттыы сылдьыбыппытынан улуус делегациятын Мэҥэ Хаҥалас улууһун муниципальнай баайын салайыыга уонна сир сыһыаннаһыыларыгар салалтатын салайааччыта, «Биир ньыгыл Россия» оройуоннааҕы ячейкатын салайааччыта Айталина Викторовна Сыроватская арыаллаан сылдьыста.
Сатаҕай дьоно-сэргэтэ иһирэх кэпсэтиигэ агит бригада кэлин отут сылга кэлбэтэҕин, маннык хамсааһын чахчыта да хайҕаллааҕын бэлиэтээтилэр. Бу кэнсиэртэн кыым ылан, салгыы сайылыкка туспа малааһыны, сахалыы күрэстэри тэрийэн ыытаары түбүгүрэ хааллылар.
Салгыы сайыҥҥы тыа сирин суолун быылын бүрүнэн айанньыттар Тараҕай нэһилиэгин аатырбыт «Лампа» сайылыгар кэлэн, номнуо бодоруспут сайылыкпыт ыалларыгар ырыаларбытын бэлэхтээтибит.
Ытык дьон үйэ саас уутуйан олохсуйбут маанылаах сайылыгар сыралҕан куйааһы мэлдьэһэн ырыа — тойук сыыйыллан олордо. Тараҕай нэһилиэгин аҕа баһылыга Юрий Афанасьевич Порядин кэлбит ыалдьыттарга Уол Табаҕа бүгүҥҥү олоҕун-дьаһаҕын туһунан иһитиннэрии оҥорон туран, айар бөлөххө махталын биллэрдэ.
Лампаҕа оҕо ыччат элбэҕэ, кэрэҕэ сыһыаннааҕа, ырыа ахсын үҥкүүлээн тэлээрэллэрэ, хас биирдиибит сүрэҕин истиҥник абылаата.
Ытыктанар ыанньыксыттар, үлэни өрө туппут дьоммут титииктэрин тиэргэнин тула ынах мустуута ыаллыы сытар Моорук нэһилиэгэр айаммытын салҕаатыбыт. Манна биһигини баһылык Радомир Прокопьевич Никитин салайааччылаах эдэр, эрчимнээх хамаанда эҕэрдэлии көрүстэ.
Суолаҕа, биир дойдулаахпыт Виталий Тимофеевич Андросов аҕатын төрөөбүт, улааппыт Мооругар айар айанньыттары кытары аргыстаһан, СР култуураҕа уонна духуобунай сайдыыга Миниистирэ Афанасий Иванович Ноев кэлэн үлэлээтэ. Мэҥэ Хаҥалас улууһун дьаһалтатын аатыттан Станислав Анатольевич Захаров кэлэн бырайыакка улахан болҕомтотун уурда.
Бу, биһиэхэ, бырайыагы тыыннаан сылдьар култуура үлэһиттэригэр, үрдүкү салалта өттүттэн үрдүк өйөбүл уонна үлэбит уһулуччулаах сыанабыла буолар.
Афанасий Иванович Суола дьонун кэрэ эйгэтигэр ураты дьоҕурдаах айар суолларын уонна киэҥ далааһыннаах үлэлэрин бэргэнник бэлиэтээтэ.
Дойдубутугар буола турар уларыйыылары, билиҥҥи кэм олохтоохторго тосхойор тургутууларын, бука бары, суон тиит курдук сомоҕолоһон сылдьан, түс — бас дьоммут тула түмсэммит кыаҕырыахпыт, уонна дьэ кыайыахпыт диэн эрэлин биллэрдэ.
Убаастабыллаах киһибит айар кэнсиэри толору көрөн, олохтоохтору кытары кэпсэтэн нэһилиэнньэни ордук долгутар ыйытыктарга хардарда.
Суола дьоно киэһээҥи ыам иннинэ улахан сцена артыыыстарын ылбаҕай ырыаларын сэргии иһиттилэр, өссө да кэлэн сайыҥҥы биир кэрэ күннэ бэлэхтии тураарын диэн алгыы хааллылар.
Бу кэрэ сиргэ кэлбиччэ, айар бөлөх уонна салайааччыларбыт Моорук литературнай түмэлигэр ытык кырдьаҕас Аполлон Михайлович Апрсимовы кытары көрсүһэн, түгэх төрүттэртэн саҕалаан уран тыл ааттаахтарын туһунан сэдэх кэпсээни сэргээтилэр. 94-с хаарын санныгар уулларбыт сээркээн сэһэнньит кэпсээнигэр уйдаран киэһээҥи сөрүүн түстэ.
Салгыы айар айанньыттар Гражданскай сэрии геройа, Хотугу кыраай сэбилэниилээх күүстэрин командующайа К.К. Байкалов аатынан Моорук нэһилиэгин кыраайы үөрэтэр түмэлигэр ыалдьыттаатылар.
Манна хараллан турар олус сэдэх мусуой экспонаттарын: туос оҥочону, Манчаары батаһын уонна Серго Орджоникидзе билисэпиэтин бэл, Е. Ярославскай аатынан түмэл салайааччыта Николай Бугаев сэргии көрдө.
Бу курдук түбүктээх үһүс күн быыһа суох ааста. Сир ахсын тыа дьонун истиҥ сыһыанынан угуттанан, айарга — тутарга күүс күдэх эбилиннэ!
Бырайыак салайааччыта, СР култууратын туйгуна, СР Ырыа айааччыларын сойууһун чилиэнэ Галия Сосина
